Kategoria "komiks i powieść graficzna" działa od 2022 roku, a sama Nagroda Literacka m.st. Warszawy w obecnej formule została reaktywowana w 2008 roku. Jej tradycja jest jednak dużo starsza i sięga okresu międzywojennego.

W tegorocznym finale kategorii komiks i powieść graficzna obok „Dum-dum” Łukasza Wojciechowskiego znalazły się jeszcze „Sezon spadających gwiazd” Marcina Podolca oraz „Brzask” Jacka Świdzińskiego. Do 19. edycji nagrody zgłoszono łącznie 722 książki, a w kategorii komiksowej nadesłano 54 tytuły. Finał konkursu zaplanowano na 13 czerwca.

Warto znać

"Dum-dum"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

„Dum-dum” to powieść graficzna osadzona w Berlinie lat 30. XX wieku. Jej bohaterem jest Stan, polski weteran Wielkiej Wojny, który po demobilizacji trafia do Niemiec i próbuje odnaleźć się w świecie rozpędzonej nowoczesności, narastającego napięcia i własnych wojennych traum.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów „Dum-dum” jest forma graficzna. Wojciechowski pracował w programie AutoCAD, kojarzonym raczej z architekturą i projektowaniem technicznym niż komiksem. Dzięki temu świat przedstawiony w albumie ma zimny, geometryczny charakter. Maszyny, budynki i miejskie przestrzenie wyglądają jak precyzyjnie zaprojektowana pułapka, w której człowiek staje się coraz mniejszy.

Źródło:
Nagroda Literacka m.st. Warszawy, profil na Facebooku

To kooperacja dla maksymalnie czterech graczy, w której wcielają się oni w bandę przeklętych wojowników i przebijają przez fale potworów aż do starcia z potężnym Overlordem. Jak czytamy w zapowiedzi, do wyboru jest sześć grywalnych postaci, a każda ma własny styl rozgrywki wynikający z jej klątwy - od świadomego, rozjuszonego topora po wampiryczną przemianę. Walkę napędza autorski system Frenzy, pozwalający łączyć ataki w serie. Gracze poruszają się po heksagonalnej mapie, rzucają kośćmi i wydają punkty akcji.

Vala podeszło do Vault z pomysłem na grę miniaturkową kilka miesięcy temu, jeszcze zanim serial Netfliksa był czymś więcej niż pobożnym życzeniem - przyznaje w komunikacie cytowanym przez BigComicPage CEO Vault Comics, Damian Wassel. Innymi słowy: gra nie jest doczepką do serialu, choć trudno o lepszy moment na zapowiedź.

Bo timing rzeczywiście jest niezły. Netflix dopiero co zielono zaświecił serial aktorski na podstawie "Barbaric", a scenarzystą i współ-showrunnerem został nominowany do Oscara Sheldon Turner. Pisałem o tym tutaj.

Gra ma być finansowana przez Gamefound. Według wydawców osoby, które zaobserwują projekt i później wezmą udział w zbiórce, dostaną dodatkowe pozy dla każdej z sześciu figurek bohaterów. Konkretnej daty startu kampanii ani ceny na razie nie podano.

Komiks "Barbaric" wychodzi w Polsce nakładem Lost in Time, w przekładzie Bartosza Czartoryskiego. Ukazały się już dwa tomy — "Zgubne występki" oraz "Na pieńku" — więc materiału do nadrobienia przed serialem jest sporo.

Polecana lektura

"Barbaric - 02: Na pieńku / Będzie piekło"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Dla Stefańca będzie to kolejny komiks po zamknięciu dużego etapu, jakim była tetralogia „Bardo” przygotowana z Danielem Odiją. Cykl, obejmujący tomy „Stolp”, „Rita”, „Rege” i „Bardo”, był jednym z najgłośniejszych polskich projektów komiksowych ostatnich lat. W 2023 roku Odija i Stefaniec otrzymali Nagrodę Literacką m.st. Warszawy w kategorii komiks i powieść graficzna za „Rege”.

Autor był też wielokrotnie nagradzany przez środowisko komiksowe. W ostatnich latach zdobywał m.in. Orient Meny za prace przy „Bardo”, w tym za scenariusz i rysunki. W 2025 roku „Bardo” było także wymieniane wśród nominowanych do Nagrody „Nowej Fantastyki” w kategorii Polski Komiks Roku.

Wojciech Stefaniec należy do najbardziej rozpoznawalnych polskich rysowników komiksowych. Ma w dorobku m.in. „Szelki” do scenariusza Jerzego Szyłaka, „Noir” tworzone z Łukaszem Bogaczem, „Wróć do mnie, jeszcze raz” do scenariusza Bartosza Sztybora oraz albumy z cyklu „Bardo”.

Wojciech Chamier-Gliszczyński jest pisarzem i prawnikiem. Zadebiutował w 2004 roku jako poeta w szczecińskim piśmie „Artefakt”, był finalistą projektów literackich Biura Literackiego, a za książkę „Portrecista psów” otrzymał nominację do Nagrody Literackiej ArtRage 2020. Mieszka w Słupsku, co dodatkowo łączy go ze Stefańcem i słupskim kontekstem nowego komiksu.

Polecana lektura

"Bardo - 03 - Rege (wyd. II) "

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Pamiętam, że czytając „Dzieci z Bullerbyn”, nie miałem wrażenia obcowania z bohaterami książki. Czułem się jednym z nich. Jakbym siedział gdzieś obok, biegał tymi samymi ścieżkami, przeżywał te same małe przygody, które wtedy wydawały się najważniejszymi wydarzeniami na świecie.

Dzieciństwo ma zresztą tę niezwykłą właściwość, że potrafi skutecznie ukrywać przed nami przyszłość. Nie wiemy jeszcze, że przyjdzie rozczarowanie. Nie wiemy jeszcze, że przyjdzie strata. Nie wiemy jeszcze, że czasem życie potrafi uderzyć z siłą, której wcześniej nie bylibyśmy nawet w stanie sobie wyobrazić.

Sięgając po komiks „Kocham Astrid Lindgren”, myślałem, że wrócę do tamtych dziecięcych lat, że poznam jakieś ciekawe informacje o autorce i o światach przez nią stworzonych. Jakże się zaskoczyłem po przeczytaniu opowieści napisanej przez Elin Lucassi…

„Kocham Astrid Lindgren” ukazało się w Polsce nakładem wydawnictwa Los Kraba, które ostatnio coraz śmielej sięga po niestandardowe gatunkowo komiksy. Za scenariusz i rysunki odpowiada szwedzka autorka Elin Lucassi, a przekładu podjęła się Katarzyna Syty. Oryginalne wydanie, zatytułowane „Jag älskar Astrid Lindgren”, trafiło do szwedzkich księgarń w 2023 roku.

Komiks został dostrzeżony na rodzimym rynku i nominowany do nagrody Urhunden – jednej z ważniejszych nagród na szwedzkiej scenie komiksowej.

Co ciekawe, choć nazwisko Astrid Lindgren znajduje się w tytule, nie jest to ani biografia słynnej pisarki, ani sentymentalna podróż przez świat „Dzieci z Bullerbyn”, „Pippi Pończoszanki” czy „Braci Lwie Serce”. Lucassi wykorzystuje postać jednej z najważniejszych autorek w historii szwedzkiej literatury jako punkt wyjścia do znacznie bardziej intymnej, bolesnej i momentami wręcz niepokojącej opowieści o stracie, samotności oraz desperackim poszukiwaniu kogoś, kto potrafiłby zrozumieć niewyobrażalny ból.

Główną bohaterką tej historii jest Ylva – młoda kobieta, która nie potrafi poradzić sobie z tragedią, jaka spotkała ją po narodzinach dziecka. Autorka nie zdradza od razu wszystkich szczegółów. Przez dłuższy czas poznajemy historię fragmentami, obserwując kobietę coraz bardziej zamykającą się w swoim bólu. Widzimy jej codzienność, problemy w relacjach z bliskimi i poczucie zagubienia, które z każdą kolejną stroną zaczyna przybierać coraz bardziej niepokojące formy.

Punktem zwrotnym okazuje się wizyta w mieszkaniu Astrid Lindgren. Dla większości ludzi byłaby to po prostu ciekawostka związana z ukochaną autorką dzieciństwa. Dla Ylvy staje się czymś znacznie ważniejszym. Kiedy odkrywa pewne podobieństwa pomiędzy własnymi doświadczeniami a życiem słynnej pisarki, zaczyna wracać tam coraz częściej. Z czasem fascynacja Astrid Lindgren przestaje być zwykłym zainteresowaniem. Bohaterka zaczyna traktować ją niemal jak jedyną osobę, która mogłaby zrozumieć to, przez co przechodzi.

I właśnie wokół tej relacji Lucassi buduje swoją opowieść. Z jednej strony obserwujemy kobietę próbującą posklejać własne życie, z drugiej coraz mocniej zanurzamy się w jej myślach, wspomnieniach i przekonaniach. A im dalej brniemy w tę historię, tym trudniej jednoznacznie odpowiedzieć sobie na pytanie, czy Ylva faktycznie znajduje ukojenie, czy może coraz bardziej oddala się od rzeczywistości.

Scenariusz komiksu na początku zostawił mnie w dość dziwnym stanie. Miałem wrażenie, że wszystko jest celowo przyciszone, jakby ta historia nie chciała od razu pokazać, o co w niej chodzi i trzymała mnie na lekkim dystansie. Historia Ylvy toczy się w dwóch liniach czasowych – w teraźniejszości, gdzie próbuje jakoś funkcjonować z dnia na dzień, oraz w przeszłości, do której wracamy w formie retrospekcji. Dopiero z tych dwóch perspektyw powoli zaczyna się układać pełniejszy obraz jej historii

Z każdą kolejną retrospekcją coraz bardziej czułem, że nie oglądam już historii „o czymś”, tylko wchodzę w stan, który nie ma łatwego wyjścia. Te fragmenty przeszłości nie są tu po to, żeby wyjaśniać fabułę, tylko żeby pokazać, jak bardzo wszystko w Ylvi zaczęło się rozrywać od środka. I w pewnym momencie złapałem się na tym, że przestaję traktować jej wizyty w mieszkaniu Astrid Lindgren jak zwykłe sceny - zaczynają działać jak powracający odruch, coś między potrzebą a przymusem.

I wtedy coś we mnie się zmieniło. Bo im dalej czytałem, tym mniej interesowało mnie „co się wydarzyło”, a coraz bardziej „co ta historia robi z tą kobietą”. I to jest moment, w którym autorka wciągnęła mnie w macki swej opowieści - nie przez wydarzenia, tylko przez sposób, w jaki układa je w głowie czytelnika, każąc mi powoli składać emocje z fragmentów, które nigdy nie chcą się do końca domknąć.

Struktura tej opowieści jest przy tym zaskakująco oszczędna. Tempo jest spokojne, momentami wręcz zawieszone, ale nie wynika to z braku treści, tylko z konsekwentnego budowania ciężaru emocjonalnego. Dialogów jest niewiele, a jeśli już się pojawiają, często brzmią jak urwane próby złapania kontaktu z rzeczywistością, a nie pełnoprawne rozmowy. W tym wszystkim motyw straty, samotności i poszukiwania tożsamości jest eksplorowany z głębią, która wykracza poza ramy komiksu, dotykając uniwersalnych ludzkich doświadczeń. Szczególnie wyraźnie wybrzmiewa to w tle depresji poporodowej, która nie jest tu opisana wprost, ale stale obecna w sposobie, w jaki Ylva funkcjonuje, myśli i reaguje na świat.

Warstwa graficzna „Kocham Astrid Lindgren” na początku nie uderza żadnym zachwytem. Wręcz przeciwnie - miałem wrażenie, że to rysunek celowo uproszczony do granic możliwości, momentami szorstki i wizualnie mało atrakcyjny. Kreska jest nerwowa, ciężka, pozbawiona elegancji. Postaci bywają zdeformowane w ekspresji, tła często ograniczone do kilku surowych elementów, a całość nie próbuje być „ładna” ani specjalnie przyjazna dla oka. I to był mój pierwszy opór - bo trudno się w tym zaczepić estetycznie.

Po jakimś czasie przestałem to w ogóle oceniać. Zostało tylko uczucie – raczej nieprzyjemne, ale pasujące do tej historii. Ogólnie podczas lektury komiksu tempo czytania i przechodzenia przez poszczególne plansze i kadry jest na całkiem dobrym poziomie.

Im dłużej siedziałem w tym komiksie, tym bardziej docierało do mnie, że jego siła nie wynika z żadnych fabularnych fajerwerków, tylko z absolutnej konsekwencji w podejściu do emocji. Wszystko prowadzone jest w sposób bardzo spokojny, wręcz powściągliwy, co przy tak ciężkim temacie - depresji poporodowej - daje efekt, który nie uderza od razu, tylko stopniowo wchodzi pod skórę. I właśnie to było dla mnie najbardziej niepokojące: że ta historia nie chce mnie „poruszyć”, tylko zmusić do siedzenia w niej razem z Ylvą, bez żadnych skrótów i emocjonalnych ułatwień.

Z jednej strony zacząłem to naprawdę doceniać - tę autentyczność. Widać tu bardzo świadomą decyzję autorki, żeby nie wychodzić do czytelnika z żadnym emocjonalnym mostem, tylko zostawić go w środku tego stanu. I to działa, bo przez to cały ten psychologiczny portret Ylvy jest dużo bardziej wiarygodny i gęsty. Początkowa powolność, oszczędność dialogów, brak wyraźnych punktów zaczepienia mogą sprawiać wrażenie chłodu, a nawet pewnej nudy, jeśli ktoś nie złapie tego rytmu.

Szeroki wybór komiksów w przystępnych cenach!

Kliknij i sprawdź najlepsze okazje cenowe!

I tu wraca coś, co mocno siedzi mi w głowie po lekturze: to jest komiks, który nie tyle opowiada o stracie, samotności i poszukiwaniu tożsamości, co eksploruje je z taką głębią, że wychodzi poza standardowe ramy komiksowej narracji i dotyka czegoś bardziej uniwersalnego - ludzkiego doświadczenia samego w sobie. Nie brzmi to może spektakularnie, ale w praktyce oznaczało dla mnie jedno: że nie czytam historii „o czymś”, tylko historię, która dotyczy czegoś, co każdy może w sobie rozpoznać, nawet jeśli nigdy nie przeżył dokładnie tego samego.

„Kocham Astrid Lindgren” to komiks, który nie pozostawia obojętnym. To głębokie, poruszające studium ludzkiej psychiki w obliczu traumy, opowiedziane z niezwykłą wrażliwością i artystyczną precyzją. Elin Lucassi stworzyła dzieło, które, choć na pierwszy rzut oka wydaje się skandynawsko powściągliwe, skrywa w sobie emocjonalną głębię, która wybucha z całą mocą, im bliżej końca lektury. To komiks dla tych, którzy szukają w medium nie tylko rozrywki, ale przede wszystkim refleksji i zrozumienia złożoności ludzkich doświadczeń. Polecam go każdemu, kto ceni sobie intymne historie, psychologiczne portrety i artystyczną odwagę.

[Współpraca reklamowa] Komiks do przygotowania recenzji otrzymałem od wydawnictwa Los Kraba/ Dom Literatury w Łodzi/ Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi. Wydawnictwo nie miało żadnego wpływu na moją ocenę.

Polecana lektura

"Kocham Astrid Lindgren"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Zamieszczone w recenzji obrazy pochodzą z omawianego komiksu i zostały wykorzystane wyłącznie w celach informacyjnych oraz promocyjnych, w ramach dozwolonego użytku recenzenckiego. Nie są w żaden sposób używane ani udostępniane w celach szkolenia systemów sztucznej inteligencji.

Oryginał pod tytułem "H.P. Lovecraft’s Worlds. Volume Two: Dagon and Other Tales" został wydany przez Caliber Comics. Komiks zbiera pięć adaptacji opowiadań Lovecrafta przygotowanych przez Stevena Philipa Jonesa. W środku znalazły się historie: „Dagon”, „Arthur Jermyn”, „The Picture in the House”, „The Statement of Randolph Carter” oraz „The Music of Erich Zann”. Według opisów zagranicznego wydania przy albumie pracowali rysownicy Sergio Cariello, Christopher Jones, Aldin Baroza, Rob Davis i Wayne Reid.

Lovecraft pozostaje jednym z najważniejszych autorów literatury grozy XX wieku, choć zarazem twórcą coraz częściej omawianym z pełną świadomością problematycznych elementów jego światopoglądu. Jego opowiadania o obcych, niezrozumiałych siłach, pradawnych bytach i ludzkiej bezradności wobec kosmosu mocno wpłynęły na horror, fantastykę, gry fabularne i komiks. Nic dziwnego, że do jego prozy regularnie wracają kolejni rysownicy i scenarzyści.

Polecana lektura

"Światy H. P. Lovecrafta - 01 - Przyczajona groza i inne opowieści"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Oni Press pokazuje znak „100% HUMAN-MADE”. Komiksy bez AI mają dostać własne oznaczenie

Oni Press i Matt Kindt przygotowali otwarte oznaczenie „100% HUMAN-MADE”. Ma trafiać na komiksy tworzone bez udziału generatywnej AI.

Blog o komiksach - Twój przewodnik po świecie komiksów!Wojtek Boczoń

Pierwszym komiksem AHOY z takim oznaczeniem będzie „The Forgotten Divine”, satyryczna powieść graficzna science fiction przygotowana przez scenarzystę Marka Russella i rysownika Russa Brauna. Według The Beat AHOY ma być pierwszym wydawcą, który przyjął znak Matta Kindta dla wszystkich swoich nadchodzących publikacji.

Sam certyfikat został ogłoszony w kwietniu przez Oni Press i Flux House, imprint Matta Kindta. To otwarte oznaczenie dla komiksów, powieści graficznych, prac wizualnych, muzycznych i dźwiękowych tworzonych bez wsparcia generatywnej sztucznej inteligencji. Znak udostępniono na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0, więc mogą korzystać z niego także inni twórcy.

Decyzja AHOY jest ciekawa, bo pokazuje, że spór o AI zaczyna trafiać nie tylko do środowiskowych dyskusji, ale też na okładki i materiały promocyjne. Może to również dobry moment, by polska branża komiksowa zamiast kolejnych internetowych wojenek pomyślała o własnym, prostym i zunifikowanym oznaczeniu. Nie jako narzędziu do piętnowania, ale jako jasnej informacji dla czytelnika: ten komiks został stworzony przez ludzi, a nie przez algorytm.

Źródła: The Beat, AHOY Comics, Oni Press

Jak informują organizatorzy, zeszłoroczna giełda przygotowana z okazji 25-lecia AKT-u spotkała się z na tyle dobrym przyjęciem, że postanowili ponownie zaprosić miłośników komiksu do Torunia. Wydarzenie ma mieć klasyczny giełdowy charakter. Będzie można sprzedawać, kupować i wymieniać komiksy, ale też po prostu spotkać się z innymi czytelnikami.

W programie zapowiedziano rozmowy ze Stowarzyszeniem Gildia Superbohaterów. Jego przedstawiciele mają opowiedzieć o swojej działalności, która, jak podkreślają organizatorzy, często wiąże się ze sztuką sekwencyjną. Na miejscu pojawi się również Jarosław Wojtasiński, który przyjedzie z najnowszą produkcją, kolejną przygodą Clinta Northwooda.

Nie zabraknie także akcentów popkulturowych. Organizatorzy zapowiadają odwiedziny twórców znanego kanału na YouTube - Napisy końcowe, czyli Oskara Rogowskiego i Radosława Pisuli. W opisie wydarzenia pojawia się też mocna atrakcja dla fanów superbohaterów: Batman wraz z Batmobilem.

AKT zapowiada również komiksiarskie premiery. Organizatorzy informują, że mają jeszcze ostatnie wolne stoliki dla wystawców. Chętni mogą kontaktować się mailowo pod adresem akt.zin@mixbox.pl.

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Źródło: wydarzenie „Giełda Komiksu” organizowane przez AKT na Facebooku.

Wydawnictwo wyjaśnia, że decyzja o dokończeniu "Aristophanii" zapadła przy okazji zapowiedzi pierwszego tomu nowej serii ze scenariuszem Dorisona. Skoro więc autor wraca do katalogu Taurus Media, wydawca uznał, że warto domknąć również wcześniejszy tytuł.

Premiera polskiego wydania została zaplanowana na pierwszą połowę 2027 roku. Na razie nie podano jeszcze dokładnej daty ani szczegółów edytorskich, ale z komunikatu wynika, że czytelnicy dostaną oba brakujące tomy naraz.

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie moją pracę, a cena dla Was i tak pozostaje bez zmian.

Nowe komiksy w przedsprzedaży w Gildii

Wszystkie pięć wersji ukaże się 10 lipca 2026 roku, czyli tego samego dnia co standardowe wydanie „Foreign Tongues”. Seria jest zapowiadana jako ekskluzywna amerykańska kolekcja. W zagranicznych sklepach płyty pojawiają się już w przedsprzedaży.

„Foreign Tongues” będzie 25. albumem studyjnym The Rolling Stones i następcą „Hackney Diamonds” z 2023 roku. Za produkcję odpowiada Andrew Watt. W zapowiedziach albumu wymieniani są także goście, wśród nich Paul McCartney, Steve Winwood, Robert Smith z The Cure i Chad Smith z Red Hot Chili Peppers. W materiałach promocyjnych podkreślono również udział Charliego Wattsa, nagrany podczas jednej z jego ostatnich sesji studyjnych przed śmiercią w 2021 roku.

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie moją pracę, a cena dla Was i tak pozostaje bez zmian.

Sprawdź ceny w Gildii

Akcja komiksu rozgrywa się w 1959 roku, w czasie wojny w Algierii. Do Francji trafiają trumny młodych poborowych, a sytuacja polityczna staje się coraz bardziej napięta. Ataki pod egidą FLN mnożą się także we Francji kontynentalnej. W tym czasie generał Charles de Gaulle zostaje przywrócony do władzy. To polityk, który budzi skrajne emocje i szybko staje się jednym z najbardziej zagrożonych przywódców na świecie.

Właśnie w takim momencie do ochrony osobistej de Gaulle’a skierowanych zostaje czterech mężczyzn. Mają pozostać jego jedynymi ochroniarzami przez cały okres prezydentury. To od nich pochodzi nazwa „Goryle Generała”.

Za scenariusz odpowiada Xavier Dorison, znany polskim czytelnikom między innymi z serii „Undertaker”, „Asgard”, „Aristofania”, „Zamek Zwierzęcy” czy „Long John Silver”. Rysunki przygotował Julien Telo, kojarzony z serią „Elryk”, czyli komiksową adaptacją cyklu o Melniboné.

Taurus Media zapowiada album w twardej oprawie, w kolorze, na kredowym papierze. Komiks ma mieć 80 stron i format A4. Cena okładkowa oraz ISBN nie zostały jeszcze podane.

Źródło: Taurus Media / Facebook.

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie moją pracę, a cena dla Was i tak pozostaje bez zmian.

Sprawdź ceny w Gildii

Album sfinansuje kampania na Kickstarterze. Jak informuje Skutnik, strona pre-launch ma ruszyć w przyszłym tygodniu, więc zainteresowani będą mogli zapisać się na powiadomienie o starcie zbiórki.

Najciekawsza wiadomość dotyczy add-onów. Po raz pierwszy w karierze Skutnik zaoferuje oryginalne plansze na papierze z opublikowanego komiksu. Do tej pory autor nie sprzedawał oryginałów ze swoich wydanych albumów, więc dla kolekcjonerów to okazja bez precedensu. W puli znajdą się też szkice koncepcyjne, tańsze od plansz. Autor zastrzega z przymrużeniem oka: wszystko zależy od tego, jak kampania wypali.

Skutnik ma na Kickstarterze udane doświadczenia. Jego karcianka "Submachine" z 2025 roku zebrała ponad 244 tys. zł przy celu ustawionym na 80 tys. Trzykrotne przebicie progu pokazuje, że fani Subnetu czekają na kolejne odsłony tego uniwersum również poza ekranem.

O samym komiksie wiadomo na razie niewiele. Autor ujawnił projekt pod koniec 2025 roku na swojej stronie, gdzie przyznał, że nad fabułą pracował w tajemnicy niemal cały rok. Opublikowane szkice koncepcyjne utrzymane są w niebieskich, akwarelowych tonacjach i pokazują charakterystyczne lewitujące struktury znane z gier oraz tłum zakapturzonych postaci.

„Produkt wystawowy" to pierwsza niemonograficzna ekspozycja w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź. Po indywidualnych prezentacjach Grzegorza Rosińskiego, Tadeusza Baranowskiego i Przemysława Truścińskiego przyszedł czas na opowieść o całym zjawisku, jakim był kultowy magazyn. Koordynatorem wystawy jest Rafał Kupiński.

Najciekawsza zapowiedź dotyczy publikacji towarzyszącej. Jak ujawniono na panelu, tym razem nie będzie to standardowy katalog, lecz wydawnictwo poszerzone o obszerne treści. Teksty napisał Bartek Kluska, który przeprowadził rozmowy z większością dostępnych autorów z Product Crew oraz z kilkoma innymi osobami związanymi z magazynem. Materiał jest już zredagowany.

Książka powstaje we współpracy z Kulturą Gniewu.

Ekspozycja podzielona zostanie na dwie wyraźnie różne części. Pierwsza skupi się na komiksach i postaciach znanych z magazynu, druga ma być od niej zupełnie odmienna. W jednej z sekcji organizatorzy szykują niespodziankę, której kurator nie chciał zdradzić przed otwarciem. Zapowiedział za to mnóstwo oryginalnych prac autorów z Product Crew, w tym plansze wcześniej niepublikowane, a także „artefakty" z czasów redakcji. Na panelu żartowano, że trwają poszukiwania sposobu, by na wystawie było tak zadymione jak w redakcji „Produktu".

Na wystawie i podczas festiwalu pojawią się m.in. Michał Śledziński, Marek Lachowicz, Rafał Skarżycki i Tomasz Lew Leśniak. Lista twórców związanych z magazynem ma się jeszcze wydłużyć.

Otwarcie „Produktu wystawowego" zaplanowano na 18 września, razem z wernisażem wystawy Rafała Gosienieckiego, którego festiwalowej wizycie będzie towarzyszyć ekspozycja autorskich dokonań. Sam 37. MFKiG odbędzie się 19–20 września 2026 roku w Atlas Arenie i sąsiedniej Sport Arenie w Łodzi. Wśród gości zapowiedziano m.in. Johna Romitę Jr., Mike'a Perkinsa i Jessego Lonergana.

Polecana lektura

Osiedle Swoboda - 2 (wyd. 2026)

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Najpierw fakty. „Bukowski" to włoski komiks z 2021 roku. Scenariusz napisał Michele Botton, który specjalizuje się w komiksowych biografiach (ma na koncie albumy o Warholu, Lagerfeldzie czy Agacie Christie), rysunki wykonała Letizia Cadonici, znana polskim czytelnikom z serii „Dom Slaughterów", a kolory położył Francesco Segala. Polskie wydanie ukazało się w 2026 roku nakładem Los Kraba wspólnie z Domem Literatury w Łodzi i łódzkim oddziałem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. I z finansowym wsparciem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Obraz, który zostaje po lekturze

Album prowadzi narrację w pierwszej osobie. Kolejne rozdziały idą od dzieciństwa z przemocowym ojcem, przez lata upokarzających prac i tanich pokoi, po późny sukces, który przyszedł dzięki Johnowi Martinowi z wydawnictwa Black Sparrow Press. Początek jest naprawdę dobry. Dzieciństwo z ojcem, który bije za źle skoszony trawnik, robi wrażenie i podsuwa klucz do całej dalszej biografii.

Problem zaczyna się gdzieś w okolicach trzeciego, może czwartego rozdziału, kiedy opowieść wchodzi na jeden bieg i już z niego nie schodzi. Bohater pije, idzie do łóżka z kolejną kobietą, siada do maszyny. Potem pije, idzie do łóżka, siada do maszyny. Zmieniają się adresy i imiona kobiet, schemat zostaje. Rozumiem, że takie było to życie. Tylko że biografia to nie stenogram, a od scenarzysty oczekuję selekcji i dramaturgii, nie pętli.

I tu wracam do mojego testu. Jaki obraz wynosi z tej lektury ktoś, kto Bukowskiego wcześniej nie znał? Taki, że to był alkoholik, który traktował kobiety przedmiotowo, a między butelką a łóżkiem stukał w maszynę do pisania. Tyle. O samej twórczości komiks mówi zaskakująco mało. Nie dowiedziałem się, o czym właściwie pisał, czym jego proza różniła się od tego, co powstawało obok, ani dlaczego akurat on z całej rzeszy pijących literatów został legendą. Album zakłada, że to wszystko już wiem. A nie wiem.

Mit, którego nikt tu nie rusza

Jest jeszcze jedna rzecz, która mi w tej opowieści zgrzyta. Komiks ani razu nie kwestionuje mitu, na którym Bukowski zbudował karierę: że picie i pisanie to jeden organizm. Alkohol jest tu wszędzie, w dymkach, w tle. Dla czytelnika z zewnątrz wymowa sprowadza się do prostego równania: chlał, więc pisał. Dobra biografia powinna ten mechanizm rozebrać na części, pokazać jego koszty i kontekst. Ta podaje go jako naturalny element legendy. Bukowski należał niestety do pisarzy, którzy bez używek nie potrafili stworzyć niczego sensownego, i nie był przypadkiem odosobnionym. Tym bardziej szkoda, że twórcy nie mieli odwagi przyjrzeć się temu z dystansu.

Podobnie z kobietami. Kolejne partnerki funkcjonują w albumie jak rekwizyty: pojawiają się, lądują w łóżku, znikają. Komiks pokazuje przedmiotowe traktowanie, ale bez komentarza i bez choćby jednej sceny z innej perspektywy.

Co się broni?

Rysunki, i to mocno. Cadonici prowadzi kanciastą, szorstką kreskę, która do tego bohatera pasuje idealnie, a Segala nie koloruje realistycznie, tylko buduje nastrój: przybrudzone światło, dwubarwne plamy, wnętrza, w których alkohol niemal czuć w powietrzu. Strona graficzna to zdecydowanie najlepszy element albumu i trochę żal, że pracuje na rzecz tak monotonnego scenariusza.

Zabrakło mi też warstwy dokumentalnej. Francuska edycja została rozszerzona o teksty Martina Boujola z archiwalnymi zdjęciami i kontekstem epoki. My dostajemy sam komiks. A przecież da się inaczej. Recenzowana przeze mnie niedawno biografia zespołu „Queen" od Scream Comics pokazała, jak biografia może wciągnąć osobę spoza fandomu: ciekawostki, dodatkowe teksty, fakty, których nie znałem - mimo że jestem fanem. Tam po lekturze chciałem włączyć płytę. Tu po lekturze nie chcę otwierać żadnej książki Bukowskiego.

Werdykt

Wynik mojego testu jest jednoznaczny. „Bukowski" to album dla ludzi, którzy prozę bohatera już znają i kochają, bo oni dopowiedzą sobie wszystko, czego w kadrach brakuje. Czytelnik z zewnątrz dostanie świetnie narysowaną, ale monotonną opowieść o piciu, pieprzeniu i stukaniu w maszynę, z której nie wynika, dlaczego ten człowiek został literacką legendą. W mojej opinii komiksowa biografia, która nie budzi ciekawości twórczości swojego bohatera, nie wykonała swojego podstawowego zadania.

[WSPÓŁPRACA REKLAMOWA] Egzemplarz komiksu na potrzeby recenzji dostarczył wydawca. Wydawca nie miał wpływu na moją opinię i nie czytał tekstu przed publikacją.

"Bukowski"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Autor pochwalił się, że jest na bieżąco z „Wydziałem Siódmym", a z najnowszych lektur wymienił „Palce z kwarców" Karola Kalinowskiego, oceniając, że autor „dobawił do pieca" tej historii - i polecając ją jako totalne wariactwo. Czeka też na trzeciego „Broma", bo lubi serię Unki.

Pytany o najbardziej cenionych polskich twórców, wskazał Krzysztofa Gawronkiewicza, który - jak mówił - zachwyca go z latami coraz bardziej. Ciepło wypowiedział się też o ostatnich pracach Mateusza Skutnika, do którego stylu nigdy nie czuł się specjalnie kompatybilny, a którego ostatnie „Rewolucje" mimo to chwyciły go za serce.

„Palce z kwarcu”. Recenzja komiksu

„Palce z kwarcu” to szalona alternatywna historia Polski pełna humoru, popkulturowych odniesień i absurdalnych pomysłów. Recenzja komiksu Karola Kalinowskiego. Wydawnictwo Kultura Gniewu.

Blog o komiksach - Twój przewodnik po świecie komiksów!Grzybek

Najmocniej jednak wybrzmiała deklaracja miłości do mangi. Śledziński przyznał, że komiks japoński kręci go coraz bardziej, a tytułem, którym jest dosłownie zachwycony, jest „Dorohedoro" — nie dowierza wyobraźni autorki i poleca serię nawet osobom, które mangi nie lubią. Przy okazji opowiedział, że mangą żyje też jego siedmioletnia córka, zafascynowana „Hanako" — podobnie jak wszystkie jej koleżanki.

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie moją pracę, a cena dla Was i tak pozostaje bez zmian.

Sprawdź ceny w Gildii

Na razie wydawca nie podał jeszcze pełnych szczegółów. Nie ma daty premiery, ceny, formatu ani oficjalnej informacji o zawartości tomu. Sama zajawka jest jednak bardzo czytelna, bo tytuł pojawia się wprost na grafice.

„X-Men Chronicles” to poboczna miniseria osadzona w realiach „Ery Apocalypse’a”, czyli jednego z najbardziej znanych x-menowych eventów lat 90. W tym alternatywnym świecie Charles Xavier nie zdążył stworzyć swoich X-Menów, a jego rolę w dużej mierze przejął Magneto. To on próbuje zebrać mutantów i poprowadzić ich przeciwko Apocalypse’owi.

Pierwszy zeszyt „X-Men Chronicles” ukazał się w 1995 roku. Scenariusz napisał Howard Mackie, a rysunki przygotował Terry Dodson. Marvel opisuje go jako historię, w której Magneto gromadzi drużynę mutantów, by zawalczyć o pokojowe współistnienie ludzi i mutantów w świecie zdominowanym przez Apocalypse’a.

Drugi zeszyt również napisał Howard Mackie, ale za rysunki odpowiadał już Ian Churchill. W opisie Marvela pojawia się m.in. starcie Wolverine’a z X-Menami oraz wątek relacji Rogue, Gambita i Magneto. To właśnie takie elementy sprawiają, że „X-Men Chronicles” może być ciekawym uzupełnieniem dla czytelników, którzy zbierają „Erę Apocalypse’a” po polsku i chcą domknąć sobie obraz tego świata.

Alt obrazka: Teaser Mucha Comics z logo Kroniki X-Men i kadrami z komiksów Marvela o mutantach

Źródła:
Mucha Comics, Facebook
Marvel.com, „X-Men Chronicles” #1
Marvel.com, „X-Men Chronicles” #2

Drugi tom cyklu, „Die Frau als Mensch: Schamaninnen”, został właśnie wyróżniony Max und Moritz-Preis w kategorii najlepszy komiks non-fiction. Nagrody wręczono 5 czerwca podczas Internationaler Comic-Salon Erlangen, największego festiwalu komiksowego w Niemczech. Max und Moritz-Preis uchodzi za najważniejsze wyróżnienie dla komiksu i literatury graficznej w krajach niemieckojęzycznych.

Seria „Die Frau als Mensch” to rozbudowany komiks popularnonaukowy o prehistorii, sztuce, figurkach kobiecych i roli kobiet w najdawniejszych społecznościach. Pierwszy tom, „Die Frau als Mensch: Am Anfang der Geschichte”, ukazał się w Niemczech w 2025 roku nakładem Reprodukt. Liczy 256 stron, został wydany w twardej oprawie i skupia się między innymi na pytaniu, jak interpretować kobiece przedstawienia z epoki lodowcowej.

Drugi tom, „Schamaninnen”, rozwija ten projekt. Według opisu wydawcy komiks prowadzi czytelników przez opowieść o społecznościach z epoki lodowcowej, narodzinach, śmierci, duchowości i znaczeniu kobiecych figur, takich jak Wenus z Willendorfu. Niemieckie wydanie ma 304 strony i ukazało się w lutym 2026 roku.

Źródła: Kultura Gniewu, Comic-Salon Erlangen, BuchMarkt

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie moją pracę, a cena dla Was i tak pozostaje bez zmian.

Sprawdź ceny w Gildii