--- title: "Superman w ZSRR, Spider-Man w latach 30., czyli kilka słów o alternatywnych światach w DC i Marvelu" slug: "superman-w-zsrr-spider-man-w-latach-30-czyli-kilka-slow-o-alternatywnych-swiatach-w-dc-i-marvelu" canonical_url: "https://blogokomiksach.pl/superman-w-zsrr-spider-man-w-latach-30-czyli-kilka-slow-o-alternatywnych-swiatach-w-dc-i-marvelu/" published_at: "2025-07-18T12:26:12.000Z" updated_at: "2026-09-21T09:49:12.000Z" authors: ["Wojtek"] tags: ["felieton", "Marvel", "DC Comics"] excerpt: "Superman w Związku Radzieckim? Batman w wiktoriańskiej Anglii? Spider-man w czasach amerykańskiej prohibicji? Zapewne część z Was miała okazję przeczytać historie o popularnych superbohaterach odbiegające od oficjalnego kanonu DC lub Marvela. Pisałem niedawno o tzw. “runach”, więc tym razem weźmy na tapet “elseworlds-y” i \"what If-y”.\n\nOd razu zastrzegę, że nie jest to naukowe opracowanie dla czytelników, którzy zęby zjedli na DC i Marvelu. To raczej prosty przewodnik mający za cel wytłumaczyć n" feature_image: "https://blogokomiksach.pl/content/images/2025/07/page-3.jpg" feature_image_alt: "Superman w ZSRR, Spider-Man w latach 30., czyli kilka słów o alternatywnych światach w DC i Marvelu" language: "pl-PL" --- # Superman w ZSRR, Spider\-Man w latach 30., czyli kilka słów o alternatywnych światach w DC i Marvelu ### Superman w Związku Radzieckim? Batman w wiktoriańskiej Anglii? Spider\-man w czasach amerykańskiej prohibicji? Zapewne część z Was miała okazję przeczytać historie o popularnych superbohaterach odbiegające od oficjalnego kanonu DC lub Marvela.[Pisałem niedawno o tzw. “runach”](), więc tym razem weźmy na tapet “elseworlds\-y” i "what If\-y”. Od razu zastrzegę, że nie jest to naukowe opracowanie dla czytelników, którzy zęby zjedli na DC i Marvelu. To raczej prosty przewodnik mający za cel wytłumaczyć nowym czytelnikom, o co chodzi z tymi publikacjami. [Poprzedni tekst o “runach” cieszył się sporą popularnością](), więc być może jest zapotrzebowanie na takie poradniki. W końcu na rynek komiksowy wchodzą cały czas nowe pokolenia czytelników. Przejdźmy do meritum. Zarówno w DC, jak i w Marvelu (a być może i w innych wydawnictwach) istnieją historie, które rozgrywają się w **alternatywnych rzeczywistościach i poza główną, oficjalną ciągłością fabularną (kanonem).** Owe historie nie mają wpływu na wydarzenia z głównego uniwersum. Pozwalają twórcom na swobodne eksperymentowanie z postaciami i ich losami. Dlatego autor może sobie osadzić historię o Supermanie w ZSRR lub Spider\-manie w latach 30. XX wieku. ### Najpierw było “What If…?” W roku 1977 wydawnictwo Marvel wydało komiks "What If Spider\-Man had Joined the Fantastic Four?" (“Co by było, gdyby Spider\-Man dołączył do Fantastycznej Czwórki?”). Był to pierwszy z serii komiksów “What If…?”, w ramach której zaczęto publikować alternatywne historie. W ramach tej linii autorzy eksplorują inne linie czasowe i publikują historie, które nie są częścią głównego kanonu (głównego uniwersum Marvela, znanego jako Ziemia\-616). Każdy zeszyt "What If...?" zadaje pytanie, które zmienia bieg znanych wydarzeń. Przykładowe historie z serii "What If...?": - "Co by było, gdyby Spider\-Man dołączył do Fantastycznej Czwórki?" - "Co by było, gdyby Wujek Ben nie umarł?" - "Co by było, gdyby Kapitan Ameryka walczył w wojnie secesyjnej?" Seria ta cieszyła się ogromną popularnością, a jej koncepcja została zaadaptowana również w animowanym serialu Disneya. ### Co to jest Ziemia\-616? Dwa słowa o tzw. **Ziemi\-616.** Jest to oficjalne oznaczenie głównego uniwersum w komiksach wydawnictwa Marvel. W uproszczeniu, jest to "kanoniczny" świat, w którym rozgrywa się większość klasycznych, najważniejszych i najdłużej trwających historii superbohaterów. Nazwa ta służy do odróżnienia głównej linii fabularnej od licznych innych rzeczywistości w multiwersum Marvela. Przykładowo, "Uniwersum Ultimate" ma oznaczenie **Ziemia\-1610**. ### Inne cykle alternatywne Marvel często bawi się alternatywnymi uniwersami. Oprócz "What If...?" można wymienić: - Marvel 2099: To cała linia komiksów, która przedstawia wizję przyszłości (roku 2099), gdzie znani bohaterowie mają swoje futurystyczne odpowiedniki, np. Spider\-Man 2099, czy Doom 2099. - "Earth X": Komiksowa saga, która prezentuje mroczną, dystopijną wizję przyszłości uniwersum Marvela, gdzie moce otrzymał każdy mieszkaniec Ziemi, co doprowadziło do chaosu. - Ultimate Universe (Ziemia\-1610): Chociaż początkowo miało być "odświeżonym" głównym uniwersum dla nowych czytelników, szybko stało się odrębną, alternatywną rzeczywistością. Przedstawiało nowocześniejsze wersje bohaterów, np. **Milesa Moralesa, który stał się Spider\-Manem w tym uniwersum.** ### Logo “Elseworlds” pojawiło się w 1991 roku W wydawnictwie DC pierwszym komiksem prezentującym alternatywne opowieści był “Batman \- Gotham by Gaslight” z 1989 roku. W Polsce wydany jako “Gotham w świetle lamp gazowych”. Co ciekawe, jest on zaliczany do tzw. cyklu “Elseworlds” (można tłumaczyć jako “Inne światy”), mimo iż logo tej serii wprowadzono dopiero w 1991 roku. Inne popularne przykłady z DC to: - "Czerwony Syn" (Superman: Red Son) – statek Supermana ląduje w Związku Radzieckim, a on sam staje się narzędziem propagandy komunistycznej. - "Batman: Powrót Mrocznego Rycerza" (The Dark Knight Returns) – to wizja starszego, emerytowanego Batmana, który wraca do walki z przestępczością. Chociaż początkowo nie był oznaczony jako Elseworlds, to jest często wymieniany jako jeden z najważniejszych i najbardziej wpływowych przykładów tego typu historii. - "Batman & Dracula: Red Rain" – Batman staje się wampirem, aby walczyć z siłami zła. Podsumowując, historie alternatywne nie mają wpływu na główny kanon opowieści w DC i Marvelu. Autorzy wykorzystują znane postacie, by bawić się konwencją i eksperymentować. Bohaterowie mogą więc pojawiać się w innych liniach czasu, lub tworzyć sojusze, które w głównej linii fabularnej raczej nie miałyby miejsca bytu. Być może powyższy tekst nie wyczerpuje w całości tematu, ale pisany jest przez laika dla laików ;)