„Miły dom nad morzem. Tom pierwszy". Recenzja komiksu
Pamiętacie jeszcze "Miły dom nad jeziorem"? Tę klaustrofobiczną arkę dla grupy osób, które patrzyły, jak ich świat płonie, a ich wybawca okazał się potworem o twarzy anioła? James Tynion IV i Álvaro Martínez Bueno zafundowali nam wtedy wiwisekcję strachu, paranoi i rozpadających się więzi w obliczu niewyobrażalnego. Dwa tomy. Dwanaście zeszytów. Cztery Eisnery i nagroda w Angoulême.
Myśleliśmy, że to był szczyt. Że głębiej w króliczą norę ludzkiej psychiki już się nie da. Że Walter - ten smutny, zakochany w swoich przyjaciołach kosmiczny potwór - powiedział nam wszystko, co miał do powiedzenia.
Byliśmy w błędzie.
Bo teraz, gdy kurz po tamtej apokalipsie ledwo opadł, autorzy zapraszają nas do innego domu. Nad morzem. I obiecują, że tym razem będzie inaczej. Chłodniej. Gorzej. Piękniej. I bardziej przerażająco niż kiedykolwiek wcześniej. Powrót twórców oznacza powrót do ich ulubionego gatunku: eleganckiego, powolnego, niepokojącego horroru, który wciąga jak wir morski.
Wydawnictwo Egmont nie kazało nam długo czekać i bardzo szybko poszło za ciosem, wydając w Polsce pierwszy tom kolejnej serii "Miły dom nad morzem". To ani rewolucja, ani szczegółowa kontynuacja. To raczej ewolucja poznanej już przez nas konstrukcji opowiadania grozy. I choć założenie jest podobne - ludzie zamknięci w jednym domu w obliczu końca świata - tym razem spojrzenie na historię jest ostrzejsze, bardziej wyrachowane.
Wojciech Boczoń
Na scenę wkracza nowa grupa ocalałych. Ale to nie są przypadkowi przyjaciele, których ktoś kochał wystarczająco mocno, żeby uratować przed zagładą. To elita. Tytani. Najlepsi z najlepszych, starannie wyselekcjonowani przez nową opiekunkę, Max. W przeciwieństwie do neurotycznego, targanego emocjami Waltera, Max jest ucieleśnieniem chłodnej, niemal korporacyjnej logiki. Wykonała zadanie perfekcyjnie. Zebrała dziesięć najtęższych umysłów, największe talenty, najbardziej wpływowych ludzi. I co najważniejsze — oni wiedzieli. Od początku byli świadomi ceny, jaką płacą za bilet do tego raju. Zaakceptowali śmierć swoich rodzin, przyjaciół, całego gatunku. Zgodzili się. Dobrowolnie.
Każdy z nich ma swoją historię, swoje grzechy i powody, by uważać, że zasługuje na ocalenie. Żaden nie jest sympatyczny.
Narrację otwiera Oliver Landon Clay - aktor, zdobywca wielu nagród, siedzący nad oceanem wśród szkieletów. Mówi do nas spokojnym głosem kogoś, kto dawno przestał się bać. To nasz przewodnik po tym świecie, ale nie dajcie się zwieść - Oliver nie jest bohaterem w tradycyjnym sensie. Jest kotem wśród kotów. Samolubny, wycofany, intensywny tylko wtedy, gdy coś go naprawdę interesuje. Tynion określił go jako antytezę Waltera: „Jeśli Walter jest smutnym psem, Oliver jest kotem. Pełza. Skupiony na sobie i zdeterminowany.” Już w pierwszych kadrach czujemy, że ta postać kryje w sobie tajemnicę, która wstrząśnie całą sagą.
Tynion mistrzowsko buduje narrację na kontraście między tym domem a poprzednim. Zamiast grupy przyjaciół próbujących zrozumieć, co się stało, mamy grupę, która od dwóch lat celebruje swoje ocalenie - i nudzi się śmiertelnie. Napięcie rośnie powoli, jak ciśnienie przed burzą. Spór o pogodę - jeden chce zabrać jacht, inni nie chcą zmieniać warunków - staje się mikrokosmosem głębszego konfliktu o władzę, kontrolę i prawo do decydowania. W tym domu nie ma przyjaźni. Jest hierarchia ego i ledwo skrywana pogarda. Kiedy myślimy, że rozumiemy zasady tej chorej gry, Tynion wyciąga asa z rękawa. Kluczowy zwrot akcji łączący dom nad morzem z domem nad jeziorem, sprawia, że cała konstrukcja drży w posadach. Nie zdradzę szczegółów. Powiem tylko tyle: po tym objawieniu nie spojrzycie na żadną postać tak samo.
Było takie pytanie, które zadawał Walter mieszkańcom Domu nad jeziorem: co byś zrobił, gdybyś wiedział, że świat zaraz się skończy? "Miły dom nad morzem" stawia pytanie odwrotne i jeszcze bardziej niepokojące: co robisz, skoro już wiesz, że świat się skończył — i że przeżyłeś tylko dlatego, że ktoś zdecydował, że na to zasługujesz?
To nie jest prosta kontynuacja. To lustrzane odbicie, które wykrzywia i potęguje wszystkie lęki z pierwszej serii, nadając im ostrzejszy kształt. Scenariusz jest precyzyjnie napisany. Każda scena, dialog, każda informacyjna wstawka to element mechanizmu prowadzącego do wybuchu emocji.
Wojciech Boczoń
Świat przedstawiony jest fascynujący w swoim zepsuciu. Tynion buduje coś, co można nazwać horrorem klasowym - satyrę na współczesne elity, kult sukcesu i narcyzm doprowadzony do ekstremum. Kto zasługuje na przetrwanie? Czy geniusz daje moralne prawo do stania ponad innymi? Czy można być „najlepszym z najlepszych” i jednocześnie moralnym bankrutem? Odpowiedź jest przerażająca. Mieszkańcy domu nad morzem to nie bohaterowie. To potwory w ludzkich garniturach, które dobrowolnie podpisały pakt z diabłem.
Gdybyście zamknęli oczy i kazali komuś opisać wam raj, zobaczylibyście właśnie to, co rysuje Martínez Bueno. Kreska jest czysta, elegancka, pełna światła. Postacie są wyraziste, twarze pełne emocji – od aroganckiego uśmieszku po moment kompletnego załamania. Ale to, co robi Bueno, to perfidna gra z percepcją. Bo pod tą idealną fasadą kryje się coś niepokojącego. Kadry są teatralne: długie, panoramiczne ujęcia willi przeplatają się z klaustrofobicznymi zbliżeniami na twarze. Dynamika paneli działa jak metronom napięcia - zwalnia, by wzmocnić grozę, przyspiesza, gdy ma eksplodować. Kąty kadrów są czasem minimalnie przekrzywione. Perspektywa płata figle. W jednej chwili podziwiamy widok na morze, by za chwilę zdać sobie sprawę, że to my jesteśmy obserwowani.
Całość super dopełniają kolory Jordie Bellaire. Kolorystka idealnie nadaje klimatu komiksowi i sprawia, że obrazy zapadają w pamięci na dłużej.
A jak się to czyta? Trudno. Inaczej. Czasami bywa męcząco. Takie historie wolałbym poznawać w całości. Bez oczekiwania na drugi tom. Akcja rozkręca się powoli, a nadmiar postaci może zaburzyć odbiór wydarzeń. Wprowadzenie dziesięciu nowych bohaterów w jednym tomie to szaleństwo. Nie sposób zapamiętać wszystkich od razu, nie sposób się do wszystkich przywiązać. Oliver jest świetny, ale reszta często ginie w tłumie, stając się na razie tylko elementami krajobrazu.
Tynion i Bueno wywracają do góry nogami założenia pierwszej serii, oferując świeże spojrzenie na stworzony przez siebie świat, co jest niezwykle satysfakcjonujące dla powracających czytelników. Komiks zachwyca swoją wielowarstwowością — łączy horror psychologiczny z inteligentną satyrą społeczną i wciągającą tajemnicą science-fiction w sposób, który sprawia, że żaden z tych elementów nie dominuje kosztem pozostałych.
W porównaniu do „Miłego domu nad jeziorem”, gdzie całość również nie była prosta do ogarnięcia, myślę że pierwszy tom nowej serii to jednak słabsza historia niż prekursor. Wiem jednak, że twórcy celowo nas początkowo łowią długo na wędkę, po to żeby w kolejnym tomie zniszczyć nas od środka. Dlatego z oceną końcową komiksu wstrzymam się do poznania kontynuacji i zakończenia tej historii.
„Miły dom nad morzem. Tom pierwszy” to nie jest łatwa lektura. Nie jest to komiks, który przeczytacie dla prostej rozrywki i odłożycie na półkę z poczuciem dobrze spędzonego czasu.
Jeśli pokochałeś pierwotną serię, to śmiało sięgnij po „Miły dom nad morzem". Jeśli pierwsza seria ci nie podeszła - kontynuacja prawdopodobnie też Ci nie podejdzie. Pierwsza seria pozostaje jednak fundamentem, od którego nie da się uciec.
A ty, drogi czytelniku, czy odważysz się wejść ponownie do domu i zamknąć za sobą drzwi, wiedząc, że świat, który znałeś, już przestał istnieć?
Zamieszczone w recenzji obrazy pochodzą z omawianego komiksu i zostały wykorzystane wyłącznie w celach informacyjnych oraz promocyjnych, w ramach dozwolonego użytku recenzenckiego. Nie są w żaden sposób używane ani udostępniane w celach szkolenia systemów sztucznej inteligencji.
