Przyjaciele od kuchni, „Nasi najlepsi przyjaciele” - recenzja

Nigdy nie byłem wielkim fanem „Przyjaciół”. Owszem, obejrzałem chyba wszystkie odcinki tego kultowego sitcomu, ale stało się to przede wszystkim za sprawą mojej żony, która jest jego ogromną fanką. Gdy byłem młodszy, trafiłem w telewizji na kilka epizodów i, mówiąc szczerze, zupełnie nie rozumiałem, czym ludzie tak się zachwycają. Żarty mnie nie bawiły, bohaterowie wydawali się irytujący, a cała ta historia o grupce znajomych spędzających pół życia w kawiarni nie miała mi wiele do zaoferowania. Dopiero z biegiem lat, kiedy trochę dorosłem i sam zacząłem mierzyć się z problemami dorosłego życia, zrozumiałem humor serialu oraz poruszane w nim kwestie. Nadal nie zaliczam się do jego zagorzałych wielbicieli, ale dzisiaj potrafię docenić to, co kiedyś zupełnie do mnie nie trafiało. Dlatego kiedy zobaczyłem zapowiedź komiksu „Nasi najlepsi przyjaciele” Laurenta Hopmana i Isaaca Jadraque, wydanego na naszym rynku przez Lost in Time, pomyślałem, że może to być całkiem interesująca lektura. Szczególnie że nie jest to kolejna opowieść o Rossie, Rachel, Monice i reszcie paczki, lecz historia ludzi, którzy stworzyli jeden z najpopularniejszych seriali telewizyjnych wszech czasów.

Już sam pomysł wydał mi się ciekawy. W końcu o „Przyjaciołach” napisano chyba wszystko, co tylko można było napisać. Powstały książki, dokumenty, wywiady, niezliczone artykuły i zestawienia najlepszych odcinków. Internet nadal pełen jest cytatów i memów, a kolejne pokolenia odkrywają serial na platformach streamingowych. Czy w tej sytuacji komiks może jeszcze wnieść coś interesującego? Okazuje się, że owszem, szczególnie jeśli spojrzymy na całą produkcję z perspektywy ludzi odpowiedzialnych za jej powstanie. Laurent Hopman, którego czytelnicy mogą kojarzyć ze znakomitych „Wojen Lucasa”, ponownie zabiera nas za kulisy popkulturowego fenomenu. Tym razem jednak zamiast George’a Lucasa i jego kosmicznej sagi otrzymujemy opowieść o telewizyjnym sitcomie, który z czasem stał się czymś znacznie większym niż zwyczajnym serialem komediowym.

„Nasi najlepsi przyjaciele” opowiadają o narodzinach „Przyjaciół”, ich drodze na szczyt oraz problemach, z którymi przez dziesięć lat mierzyli się twórcy i aktorzy. I muszę przyznać, że właśnie ten ostatni element zainteresował mnie najbardziej. Oglądając serial, widzimy przecież szóstkę sympatycznych bohaterów, którzy żartują, zakochują się, rozstają i próbują jakoś odnaleźć się w dorosłym życiu. Wszystko wygląda lekko, naturalnie i niewinnie. Tymczasem za kamerami pracowali ludzie, dla których sukces oznaczał coraz większą odpowiedzialność, rosnące oczekiwania i presję, z którą nie zawsze łatwo było sobie poradzić. Komiks przypomina, że stworzenie czegoś, co przez lata bawi miliony widzów, wcale nie musi być równie zabawne dla osób odpowiedzialnych za produkcję.

Szczególnie interesujący jest sam początek tej historii. Dzisiaj trudno wyobrazić sobie telewizję lat dziewięćdziesiątych bez „Przyjaciół”, ale przecież przed premierą nikt nie mógł zagwarantować, że serial odniesie sukces. Pomysł na opowieść o młodych ludziach mieszkających w Nowym Jorku nie wydaje się zresztą szczególnie odkrywczy. Ot, grupa znajomych, ich codzienne problemy, związki, praca i wspólne spotkania. Tyle że właśnie w tej prostocie tkwiła ogromna siła produkcji. Bohaterowie byli wystarczająco charakterystyczni, żeby widzowie szybko ich zapamiętali, a jednocześnie na tyle zwyczajni, żeby można było odnaleźć w nich coś znajomego. Nie trzeba przecież mieszkać na Manhattanie, żeby rozumieć frustrację związaną z kiepską pracą, nieudanym związkiem czy niepewnością dotyczącą przyszłości.

I tutaj wracam do własnych doświadczeń z serialem. Kiedy oglądałem „Przyjaciół” jako nastolatek, wiele żartów zwyczajnie mnie omijało. Trudno było mi przejmować się problemami zawodowymi Chandlera albo rozterkami uczuciowymi Rossa, skoro sam nie miałem jeszcze podobnych doświadczeń. Z perspektywy czasu rozumiem jednak, dlaczego serial tak dobrze trafił do widzów. Nie chodziło wyłącznie o dowcipne dialogi czy charakterystyczne powiedzonka. Ważne były również sytuacje, które znał niemal każdy młody dorosły. Szukanie własnego miejsca, pierwsze poważne związki, zmieniające się przyjaźnie i świadomość, że życie po dwudziestce wcale nie wygląda tak, jak wyobrażaliśmy je sobie kilka lat wcześniej. Dopiero kiedy sam trochę dojrzałem, zacząłem dostrzegać te elementy. I nagle okazało się, że niektóre żarty są całkiem zabawne. Kto by pomyślał?

Laurent Hopman pokazuje jednak, że za sukcesem „Przyjaciół” stało znacznie więcej niż dobrze napisane dialogi. Produkcja serialu wymagała ciągłego podejmowania decyzji, szukania odpowiednich rozwiązań i reagowania na oczekiwania widzów oraz stacji telewizyjnej. W przypadku tak popularnego programu każda zmiana mogła mieć ogromne znaczenie. Trzeba było dbać o poziom kolejnych odcinków, rozwijać bohaterów i jednocześnie pilnować, żeby serial nie stracił charakteru, dzięki któremu zdobył popularność. Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić. Szczególnie kiedy za plecami stoją ludzie analizujący wyniki oglądalności, a miliony widzów mają własne wyobrażenie o tym, jak powinny potoczyć się losy ich ulubieńców.

Podoba mi się, że komiks nie ogranicza się do przedstawienia historii wielkiego sukcesu. Znajdziemy tutaj również mniej przyjemną stronę telewizyjnego biznesu. Rosnąca popularność oznaczała przecież coraz większe zainteresowanie mediów, brak prywatności i presję, która z czasem zaczęła odbijać się na życiu aktorów. Trudno zachować normalność, kiedy nagle niemal każdy rozpoznaje cię na ulicy, a twoje życie prywatne staje się przedmiotem publicznych dyskusji. Oczywiście można powiedzieć, że taka jest cena sławy, ale to dość wygodne stwierdzenie, szczególnie kiedy samemu nie trzeba jej płacić.

W tym miejscu historia nabiera nieco poważniejszego charakteru. „Przyjaciele” kojarzą się przecież z beztroską, humorem i sympatyczną atmosferą. Tymczasem rzeczywistość osób występujących w serialu bywała znacznie bardziej skomplikowana. Szczególnie trudno czytać o problemach, z którymi mierzył się Matthew Perry. Wiedząc, jak potoczyły się jego losy, nie sposób patrzeć na tę część historii wyłącznie przez pryzmat telewizyjnej nostalgii. Chandler Bing przez lata rozśmieszał miliony widzów, ale aktor wcielający się w tę postać zmagał się z poważnymi problemami osobistymi i uzależnieniem. Ten kontrast przypomina, jak niewiele wiemy o ludziach, których regularnie oglądamy na ekranie. Nawet jeśli po kilkuset odcinkach zaczyna nam się wydawać, że znamy ich niemal osobiście.

Nie oznacza to jednak, że „Nasi najlepsi przyjaciele” są ponurą opowieścią o ciemnych stronach show-biznesu. Na szczęście autorzy zachowują sporo humoru i dystansu. Trudno byłoby przecież opowiadać o jednym z najpopularniejszych sitcomów świata z całkowicie kamienną twarzą. Hopman potrafi wykorzystać absurdalne sytuacje związane z produkcją telewizyjną, a Isaac Jadraque odpowiednio podkreśla je rysunkami. Dzięki temu album czyta się lekko, nawet kiedy poruszane tematy stają się poważniejsze.

Właśnie oprawa graficzna zasługuje na osobną uwagę. Jadraque zdecydował się na przystępny, lekko karykaturalny styl, który bardzo dobrze pasuje do charakteru opowieści. Nie próbuje tworzyć fotorealistycznych portretów aktorów, choć oczywiście zadbał o to, żebyśmy bez większego problemu rozpoznawali poszczególne osoby. Postacie mają wyrazistą mimikę, a ich reakcje bywają celowo przerysowane. Dzięki temu nawet zwyczajne rozmowy nabierają odpowiedniej dynamiki. Szczególnie dobrze wypadają sceny, w których emocje bohaterów zostają przedstawione za pomocą kilku prostych gestów czy min. Czasami jeden kadr potrafi powiedzieć więcej niż rozbudowany dialog.

Podoba mi się również kolorystyka. Jest przyjemna dla oka i dobrze współgra z charakterem komiksu. Całość sprawia wrażenie lekkiej, przystępnej opowieści, którą można przeczytać podczas jednego dłuższego posiedzenia. Nie znajdziemy tutaj graficznych eksperymentów ani przesadnie skomplikowanych kompozycji plansz. I bardzo dobrze. W przypadku albumu skupionego na historii telewizyjnej produkcji znacznie ważniejsza jest czytelność narracji. Jadraque doskonale rozumie, kiedy pozwolić rysunkom przejąć inicjatywę, a kiedy lepiej pozostać w tle i oddać głos opowiadanej historii.

Nie ukrywam, że podczas lektury kilkakrotnie przypominały mi się „Wojny Lucasa”. Oba komiksy opowiadają o powstawaniu dzieł, które z czasem stały się popkulturowymi fenomenami. Oba pokazują też, że droga do sukcesu bywa znacznie bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Różnica polega oczywiście na samym charakterze produkcji. „Gwiezdne wojny” były ryzykownym przedsięwzięciem filmowym, które zmieniło sposób myślenia o kinie rozrywkowym. „Przyjaciele” rozwijali się przez dziesięć sezonów, a ich twórcy musieli nieustannie reagować na zmieniającą się sytuację. To zupełnie inne wyzwanie, ale równie interesujące z perspektywy miłośnika popkultury.

Nie chciałbym jednak sugerować, że „Nasi najlepsi przyjaciele” są komiksem idealnym. Największym ograniczeniem albumu jest jego objętość. Sto siedemdziesiąt sześć stron to całkiem sporo jak na przeciętny komiks, ale zdecydowanie niewiele, jeśli chcemy opowiedzieć historię serialu emitowanego przez dziesięć lat. Siłą rzeczy niektóre wydarzenia zostają potraktowane skrótowo, a część zagadnień aż prosi się o dokładniejsze rozwinięcie. Chętnie przeczytałbym więcej o pracy scenarzystów, przygotowywaniu kolejnych sezonów czy zmianach zachodzących w relacjach między aktorami. Rozumiem jednak, że Hopman musiał dokonać selekcji materiału. Gdyby próbował opowiedzieć absolutnie wszystko, prawdopodobnie potrzebowałby kilku tomów.

Zastanawiam się również, jak album odbiorą osoby, które nigdy nie oglądały „Przyjaciół”. Moim zdaniem znajomość serialu zdecydowanie pomaga, ponieważ pozwala lepiej zrozumieć znaczenie niektórych wydarzeń i docenić odniesienia do konkretnych postaci. Z drugiej strony sama historia powstawania telewizyjnego hitu jest na tyle interesująca, że można ją potraktować jako opowieść o funkcjonowaniu przemysłu rozrywkowego. Nie trzeba przecież być fanem „Gwiezdnych wojen”, żeby zainteresować się problemami George’a Lucasa podczas realizacji pierwszego filmu. Podobnie jest tutaj. Teraz jednak patrzę na „Przyjaciół” nieco inaczej. Łatwiej dostrzec, ile pracy wymagało stworzenie produkcji, która przez tyle lat potrafiła utrzymać zainteresowanie widzów.

Myślę też, że właśnie tutaj tkwi największa zaleta komiksu Hopmana i Jadraque. Nie trzeba kochać „Przyjaciół”, żeby zainteresować się historią ich powstania. Sam jestem tego najlepszym przykładem. Kiedyś nie rozumiałem fenomenu serialu, później dzięki żonie obejrzałem go niemal w całości i stopniowo zacząłem doceniać humor oraz bohaterów. Teraz otrzymałem możliwość spojrzenia na całą produkcję z jeszcze innej perspektywy. I muszę przyznać, że była to naprawdę przyjemna lektura.

„Nasi najlepsi przyjaciele” to udany komiks-dokument, który powinien zainteresować zarówno wielbicieli serialu, jak i czytelników lubiących zaglądać za kulisy popkulturowych produkcji. Laurent Hopman ponownie udowadnia, że potrafi opowiadać o ludziach stojących za wielkimi sukcesami, a Isaac Jadraque nadaje tej historii odpowiednio lekki i przystępny charakter. Nie wszystkie wątki zostały rozwinięte tak szczegółowo, jakbym sobie życzył, ale ostatecznie otrzymałem ciekawą opowieść, która pozwoliła mi lepiej zrozumieć fenomen serialu.

Czy po tej lekturze zostałem wielkim fanem „Przyjaciół”? Nie, aż tak daleko bym się nie posunął. Nadal są sitcomy, które bawią mnie bardziej, i bohaterowie, z którymi czuję się mocniej związany. Ale z pewnością jeszcze bardziej doceniam pracę ludzi odpowiedzialnych za powstanie serialu. A kiedy następnym razem moja żona postanowi obejrzeć któryś z ulubionych odcinków, prawdopodobnie usiądę obok niej bez większego marudzenia. Chociaż nie obiecuję, że będę śmiał się ze wszystkich żartów.

[Współpraca reklamowa] Komiks do przygotowania recenzji otrzymałem od wydawnictwa Lost in Time. Wydawnictwo nie miało żadnego wpływu na moją ocenę.

Polecana lektura

"Nasi najlepsi Przyjaciele"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

Zamieszczone w recenzji obrazy pochodzą z omawianego komiksu i zostały wykorzystane wyłącznie w celach informacyjnych oraz promocyjnych, w ramach dozwolonego użytku recenzenckiego. Nie są w żaden sposób używane ani udostępniane w celach szkolenia systemów sztucznej inteligencji.