Przejdź do treści

W imieniu Polski Walczącej #5: Akcja Góral - komiks IPN o najgłośniejszym napadzie na bank w okupowanej Europie

Być może komiksy wydawane przez IPN kojarzą się Wam z nudnym, historycznym wykładem. Zerknijcie na “Akcję Góral”, a jest szansa że zmienicie zdanie. To historia najgłośniejszego napadu na bank dokonanego w okupowanej Europie. Opowiedziana niczym film gangsterski. 

W imieniu Polski Walczącej #5: Akcja Góral - komiks IPN o najgłośniejszym napadzie na bank w okupowanej Europie

Seria „W imieniu Polski Walczącej” trzyma się prostej, ale skutecznej recepty. Najpierw opowiada historię tak, by dało się ją śledzić bez podręcznika obok, a dopiero potem dodaje kontekst, który porządkuje fakty i podsuwa tropy do dalszej lektury. Tom piąty, „Akcja Góral”, działa dokładnie w ten sposób. To komiks, który nie gra na patosie, tylko na precyzji. Zamiast wzniosłych przemów mamy chłodny plan, próby trasy, punkty obserwacyjne i krótkie komendy. Finał zajmuje ledwie chwilę, ale cała reszta to rzemiosło konspiracji pokazane z bliska.

Za scenariusz odpowiada Sławomir Zajączkowski, a za rysunki Krzysztof Wyrzykowski — duet dobrze znany z historycznych publikacji IPN. Zeszyt ukazał się w 2022 roku, liczy 48 stron, a od strony merytorycznej wspierają go konsultacje historyczne dr. Tomasza Łabuszewskiego i dr. Kazimierza Krajewskiego. 

Rysunki są nieco surowe, lecz staranne i po prostu ładnie zrobione. Widać dbałość o kadr, o czytelne ustawienie postaci, o topografię ulic, dzięki czemu akcja jest przejrzysta nawet wtedy, gdy na planszy dużo się dzieje. To taki rodzaj realistycznego rysunku, który nie przykrywa opowieści fajerwerkami, tylko prowadzi ją pewną ręką i nie pozwala się zgubić.

Latem 1943 roku oddział dyspozycyjny Kedywu uderzył w samym centrum Warszawy na transport pieniędzy Banku Emisyjnego. Finał Akcji Góral trwał ledwie dwie i pół minuty i stał się wzorcowym przykładem precyzyjnie zaplanowanej operacji. Przygotowania do akcji zajęły jednak uczestnikom blisko rok - i o tym przeczytacie w komiksie. W tle mamy ludzi, którzy znali bankowe procedury, potrafili przewidzieć reakcje eskorty i zbudować plan tak, by po wszystkim rozpłynąć się w tłumie.

Ważną częścią komiksu jest wkładka historyczna. Wyjaśnia, jak wyglądało finansowanie Armii Krajowej, dlaczego przekazy z Londynu nie załatwiały wszystkich potrzeb i po co podejmowano akcje ekspropriacyjne. Zamiast moralnych wywodów dostajemy konkret: na co szły pieniądze, kto je rozdzielał, jak łączono potrzeby dywersji, wywiadu i zaplecza organizacyjnego. Dla czytelnika, który kojarzy Akcję Góral głównie z hasła „napad na bank”, to potrzebne uzupełnienie. Dopiero w tym świetle widać, że spektakularny skok był środkiem do celu, a nie samym celem.

Scenariusz prowadzi nas pewnie przez kolejne etapy przygotowań, a rysunek dba o płynność i o to, by nie gubić detali w zamęcie ulicznej sceny. Nie ma tu nadęcia ani sztucznej wzniosłości. Jest natomiast poczucie, że obcujemy z historią, którą ktoś przemyślał i opowiedział tak, by nie traciła energii w didaskaliach. Jeśli szukasz komiksu historycznego, który można polecić nastolatkowi i jednocześnie przeczytać samemu bez zgrzytów, „Akcja Góral” spełni tę rolę.

[Współpraca recenzencka] Egzemplarz komiksu otrzymałem bezpłatnie od Wydawnictwa IPN. Wydawca nie wywierał wpływu na moją opinię i nie czytał tekstu przed publikacją.

Czytaj dalej

Nie oceniaj zwierzaka po futrze, "Co kryje się pod futrem tom 1" - recenzja

Recenzje komiksów

Nie oceniaj zwierzaka po futrze, "Co kryje się pod futrem tom 1" - recenzja

Przyznam, że po „Co kryje się pod futrem” sięgnąłem trochę z ciekawości, a trochę dla odmiany. Manga Umi Ruike, która na naszym rynku ukazała się za sprawą wydawnictwa Waneko, zdecydowanie odbiega od tego, co zazwyczaj czytam. Nie znajdziemy tutaj superbohaterów ratujących świat, rycerzy walczących ze smokami ani przerażających istot rodem z koszmarów. Zamiast tego dostajemy historię o lisicy i króliku. Tak, dobrze przeczytaliście. O dwójce zwierzaków, które zgodnie z prawami natury powinny wyst

Koniec świata bez udziału potworów, "Dragon Head tom 4" - recenzja

Recenzje komiksów

Koniec świata bez udziału potworów, "Dragon Head tom 4" - recenzja

„Dragon Head” coraz mocniej mnie wciąga. Kiedy sięgałem po pierwszy tom mangi Minetaro Mochizukiego, spodziewałem się horroru, w którym grupa ocalałych próbuje wydostać się z zawalonego tunelu. Tymczasem historia szybko przerodziła się w opowieść o końcu świata, a każdy kolejny tom przynosił więcej pytań niż odpowiedzi. Czwarta odsłona, która na naszym rynku ukazała się nakładem wydawnictwa Waneko, pozwala wreszcie nieco lepiej zrozumieć, co mogło wydarzyć się w Japonii. I tutaj pojawiło się u m

Szukaj na blogu