„Quentin według Tarantina”. Recenzja komiksu

Najgorsze było to, że naprawdę chciałem tylko kupić cholerną kawę. Trzecia nad ranem, parking przed obskurnym motelem na przedmieściach Los Angeles. Automat pożarł mi ostatnie drobne, więc zaczepiłem faceta w czarnym garniturze i zapytałem, czy rozmieni dolara. Błąd. Widząc jednak zakrwawiony rękaw jego marynarki, postanowiłem nie dyskutować. Obok dwóch innych elegancików kłóciło się o francuską nazwę ćwierćfunciaka z serem. Wtedy z motelu wypadł hotelowy boy, nerwowo licząc palce u dłoni, a za nim elegancka stewardesa z torbą wypchaną pieniędzmi. Z pobliskiego samochodu dobiegła wesoła muzyka i jakiś psychol zaczął do niej tańczyć, wymachując brzytwą. Pomyślałem, że najwyższa pora stąd się zmywać. Niestety, właśnie wtedy na parking na motocyklu wjechała blondynka w żółtym kombinezonie, z kataną przewieszoną przez plecy. No i zrobiło się naprawdę nieprzyjemnie.

Nie wiem, kto pierwszy sięgnął po broń. Pamiętam tylko policjanta, który chwilę później zapytał mnie, co tu się, do cholery, wydarzyło. Odpowiedziałem, żeby wygodnie usiadł, bo to będzie długa historia...

Uwielbiam filmy Quentina Tarantino. Za absurd, czarny humor, dialogi o pierdołach i przemoc, która potrafi eksplodować w najmniej oczekiwanym momencie. Dlatego kiedy w moje ręce trafił „Quentin według Tarantina”, byłem niesamowicie ciekawy, jak można zamknąć w komiksie biografię faceta, którego wyobraźnia działa jak wypożyczalnia VHS połączona z magazynem broni.

Podjął się tego francuski twórca Amazing Améziane, który sam napisał scenariusz i zajał się warstwą graficzną. Ma zresztą wprawę w opowiadaniu o filmowcach, bo wcześniej sportretował Martina Scorsese. Dzięki Scream Comics polscy czytelnicy mogą sięgnąć po komiksową wersję biografii Tarantino. Tłumaczeniem zajął się Jacek Bartecki.

Wszystko zaczyna się w barze. Quentin staje za ladą, wyciąga butelkę i każe nam wyobrazić sobie żywego węża w środku. Tłumaczy przy tym, jak bardzo można namieszać człowiekowi w głowie samą sugestią. Potem bierze się za opowiadanie historii swojego życia. Wracamy do dzieciństwa, komiksów z Luke’em Cage’em, kina kung-fu, westernów i tanich produkcji, które inni oglądali z pobłażliwym uśmieszkiem. Dla niego były szkołą. Wypożyczalnia Video Archives, gdzie pracował z innymi kinowymi zapaleńcami, staje się kolejnym etapem tej edukacji. Quentin zna filmy niemal na pamięć, potrafi o nich dyskutować godzinami i coraz bardziej pragnie przestać być wyłącznie widzem. Zaczyna pisać, próbuje kręcić, odbija się od kolejnych drzwi. Hollywood wydaje się wtedy odległą planetą, zwłaszcza kiedy trzeba składać pieniądze na pierwsze przedsięwzięcia i przekonywać kogokolwiek, żeby potraktował jego pomysły poważnie.

Później przychodzą „Wściekłe psy” i wszystko zaczyna przyspieszać. Améziane prowadzi nas przez narodziny „Pulp Fiction”, „Jackie Brown”, „Kill Billa”, „Bękartów wojny”, „Django” i kolejnych produkcji aż do „Pewnego razu… w Hollywood”. Przyglądamy się castingom, zdobywaniu funduszy, starciom z producentami i decyzjom, od których zależał ostateczny kształt poszczególnych filmów. Ważni są również ludzie: Harvey Keitel, Samuel L. Jackson, Pam Grier, Uma Thurman, Christoph Waltz, a także ci, z którymi współpraca bywała znacznie mniej przyjemna. Nie wszystko szło gładko. Za sukcesami kryły się odmowy, kłótnie, kontrowersje i chwile, kiedy cała układanka mogła się rozsypać. Znalazło się również miejsce na niezrealizowane pomysły i projekty, które pozostały jedynie w głowie reżysera. I właśnie te zakulisowe historie najbardziej mnie wciągnęły.

Améziane wymyślił sobie świetny sposób na taką biografię: oddał mikrofon jej bohaterowi. To stylizowany wywiad, zbudowany z rzeczywistych wypowiedzi, wspomnień i dialogów odtworzonych przez autora, a nie zapis autoryzowanej rozmowy z reżyserem. Mimo to bardzo szybko miałem wrażenie, że siedzę naprzeciw Quentina, który zamówił kolejną kawę i właśnie przypomniał sobie jeszcze jedną cholernie ważną historię. Oczywiście musi ją opowiedzieć natychmiast. W połowie zdania odpływa do innego filmu, wraca do aktora sprzed dwudziestu lat, a po chwili tłumaczy, dlaczego jakaś pozornie drobna decyzja była dla niego sprawą życia i śmierci. Przy całej tej gonitwie scenariusz zachowuje jednak spójność, prowadząc czytelnika przez kolejne etapy kariery.

Tekstu jest tutaj od cholery. Potrafi przykryć pół strony. I co z tego? Tarantino bez gadania byłby jak „Pulp Fiction” bez dialogów. Przecież ten facet potrafi oprzeć całą scenę na rozmowie o burgerach, a potem wywrócić wszystko jednym strzałem. Améziane dobrze podpatrzył ten mechanizm. Anegdoty mają własne puenty, dygresje prowadzą do następnych historii i nagle orientuję się, że połknąłem kilkadziesiąt stron, chociaż normalnie przy takim natężeniu tekstu dawno poszedłbym zrobić herbatę.

Rysunkowo Francuz również nie zamierza zachowywać się grzecznie. Nie trzyma się jednej kreski, bo jeden styl zwyczajnie nie wystarczyłby do opowiedzenia o Tarantino. Dzieciństwo bohatera przedstawia w formie czarno-białego paska gazetowego przypominającego „Fistaszki”. W innych miejscach pojawiają się portrety wzorowane na fotografiach, karykaturalne twarze, estetyka starych plakatów filmowych i komiksów drukowanych na kiepskim papierze. Raz jest zabawnie i niemal dziecięco, innym razem ilustracje nabierają mocniejszego, kryminalnego charakteru. Czuć tę samą radość z mieszania konwencji, którą Quentin od lat urządza sobie na ekranie.

Kapitalnie wypadają kompozycje plansz. Raz oglądamy kilka ciasnych kadrów z gadającymi głowami, za chwilę wielki portret, a potem tablicę castingową przypominającą grę w zgadywanie postaci. Autor potrafi zrezygnować z klasycznych ramek, pobawić się rozmiarem liter, potraktować napis jak fragment scenografii. Bawi się konwencją. Wszystko bardzo fajnie współgra z użytymi kolorami.

I jeszcze jeden drobiazg: okładka kryje aż 47 odniesień do filmów i twórczości Quentina. Można ich szukać jak fantów podczas popkulturowego polowania, a na końcu albumu sprawdzić, ile udało się odnaleźć.

Największą frajdę miałem jednak z podglądania, jak rodziły się pomysły uznawane dziś za oczywistość. Dlaczego właśnie ten aktor? Skąd taka muzyka? Po co upierać się przy scenie, której producent nie rozumie? Nagle znajome filmy przestają być gotowymi klasykami, a stają się zbiorem ryzykownych decyzji człowieka, który nie bardzo potrafi odpuścić. A ja, zamiast odhaczać kolejne tytuły, łapałem się na tym, że po każdym rozdziale chciałem sięgnąć po pilota i obejrzeć omawiane sceny jeszcze raz. Nawet dobrze znane kino można przecież odkrywać na nowo, kiedy pozna się kulisy jego powstawania.

Mam natomiast zastrzeżenie do samego pomysłu oddania Tarantino głosu we własnej sprawie. Przy sprawach niewygodnych - relacji z Harveyem Weinsteinem, konflikcie z Umą Thurman czy sporze o sposób przedstawienia Bruce’a Lee w „Pewnego razu… w Hollywood” - reżyser zbyt często dostaje ostatnie słowo. Niby słyszę o kontrowersjach, ale rzadko ktoś naprawdę przyciska go do muru. Brakowało mi też wyraźniejszej granicy między autentycznym cytatem a dialogiem ułożonym na potrzeby komiksu. Im lepiej taka opowieść brzmi, tym łatwiej zapomnieć, że Quentin świetnie radzi sobie nie tylko z pisaniem scenariuszy, ale też z reżyserowaniem własnej legendy. Trochę większy dystans wyszedłby tej biografii na zdrowie.

„Quentin według Tarantina” to kawał bardzo dobrej komiksowej roboty. Nie jest bezstronnym portretem reżysera i nawet nie próbuje nim być. To raczej kilkugodzinne spotkanie z facetem, który ma w głowie całe archiwum kina, uwielbia słuchać własnego głosu i za nic w świecie nie pozwoli sobie przerwać. Jeśli nie znosicie Tarantino, po dwustu czterdziestu stronach zapewne będziecie mieli go jeszcze bardziej dość. Ja natomiast bawiłem się znakomicie. Tak dobrze, że wszystkie moje plany na resztę wieczoru właśnie trafił szlag.

Odkładam więc komiks. Rzucam wszystko i robię sobie maraton filmowy z Tarantino.

Polecana lektura

"Quentin według Tarantina"

To jest link afiliacyjny. Kupując za jego pomocą, wspieracie rozwój bloga, a cena dla Was pozostaje bez zmian.

Sprawdź cenę w Gildii

[WSPÓŁPRACA REKLAMOWA] Egzemplarz komiksu na potrzeby recenzji dostarczył wydawca. Wydawca nie miał wpływu na moją opinię i nie czytał tekstu przed publikacją.

Zamieszczone w recenzji obrazy pochodzą z omawianego komiksu i zostały wykorzystane wyłącznie w celach informacyjnych oraz promocyjnych, w ramach dozwolonego użytku recenzenckiego. Nie są w żaden sposób używane ani udostępniane w celach szkolenia systemów sztucznej inteligencji.